Marek zagadał do mnie pierwszy. Rozmawialiśmy do drugiej w nocy, tańczyliśmy do rana, a potem gotowaliśmy razem w niedziele i jeździliśmy do Nowego Sącza na święta. Gdy miałam krótki przepust do Niemiec, przyleciał tam specjalnie na spotkanie. Myślałam, że znam go na wylot.
Siedziała przy stole, patrzyła, jak składam mundury do torby, i w pewnym momencie powiedziała: „Kasiu, nie uważasz, że kobieta powinna być przy mężu, szczególnie jak planujecie dzieci? ” Halina zawsze miała talent do zadawania pytań, które były tak naprawdę oskarżeniami. Marek wiedział, co właśnie usłyszałam. Wiedział i milczał.
Wsiadłam do samolotu i przez dziewięć miesięcy starałam się nie myśleć o tym pocałunku w czoło, o Halinie przy stole, o Marku wpatrzonym w blat. Myśl wracała cicho nocami, gdy nie mogłam spać. Przez dziewięć miesięcy ten obraz był moim azylem, czymś, do czego wracałam, kiedy robiło się ciężko. Gdy wróciłam, postawiłam plecak i usiadłam na podłodze w salonie.
Nogi odmówiły mi posłuszeństwa. Marek powiedział spokojnie, za spokojnie, że dobrze, że wróciłam, i wrócił do jedzenia. Czwartego dnia, dokładnie trzy dni po powrocie, usiadł naprzeciwko mnie przy kuchennym stole, złożył ręce jak do modlitwy i powiedział: „Kasia, musimy porozmawiać”. Zagwizdałam, wstałam, wyłączyłam gaz i stałam przy kuchennym oknie z plecami do niego, patrząc na kasztanowiec na podwórku.
Zadzwoniłam do Agnieszki, jedynej koleżanki ze służby, która wiedziała, co się dzieje. Przez godzinę mówiłam jej wszystko do słuchawki, siedząc w łazience z zamkniętymi drzwiami. Słuchała, a potem powiedziała tylko: „Kasia, cokolwiek postanowisz, masz rację do złości”. Spał w gabinecie.
Chrapał cicho, regularnie. Ja wróciłam do siebie, do Krakowa, do tego mieszkania, do zdjęcia na laptopie. Nie zapalałam światła, bo ciemność była łatwiejsza niż widok tego salonu, tych szarych ścian, które Marek tak pięknie wybrał. Pojechałam do Nowego Sącza.
Opłacałam czynsz, bo nie mogłam go sprzedać, bo nie byłam gotowa. I nigdy nie zajrzałam do tej szuflady. Następnego ranka wstałam przed szóstą, ubrałam się, wzięłam klucze od samochodu i pojechałam tam prosto do małego pokoju. Była tam koperta zaadresowana do mnie.
Jestem przyzwyczajona do opanowania, do trzymania reakcji pod kontrolą, ale czytałam wolno, bo pismo było miejscami trudne do odcyfrowania, bo ręka ojca już wtedy trochę zawodziła. Pisał, że kilka miesięcy przed śmiercią, kiedy byłam w Mali, Marek przyjechał do niego do Nowego Sącza. A potem napisał: „Kasia, ten mężczyzna przyszedł do mnie nie po radę. On przyszedł po to, żeby mnie zapytać, ile jest warte to mieszkanie i jak szybko mógłby je sprzedać”.
Ręce drżały mi tak bardzo, że musiałam odłożyć kartkę na biurko i przycisnąć dłonie do kolan. Wróciłam do Krakowa o dziesiątej wieczorem. Powiedziałam mu tylko: „Marek, twój ojciec zostawił list. Dla mnie”.
Dobrze, powiedział i wrócił do laptopa. Wstał potem, odszedł do okna i stał tam z plecami do mnie. Nie odezwał się ani słowem. Następnego dnia zadzwoniłam do mecenas Kowalskiej.
Ojciec, mimo choroby, miał umysł jak brzytwa do końca i podał w liście imię notariusza, numer sprawy i datę wizyty Marka. Kowalska powiedziała: „Jeśli mąż pobierał wynagrodzenie podczas małżeństwa i prowadził działalność bez pani wiedzy co do pewnych wydatków, mamy prawo żądać rozliczenia. A list ojca, choć nie jest dowodem sądowym w ścisłym sensie, jest istotnym dokumentem do ustalenia kontekstu”. Marek był gotowy do rozmowy.
Próbował sugerować, że mieszkanie w Nowym Sączu powinno wejść do wspólności, bo małżeństwo trwało w czasie dziedziczenia. Kowalska rozbiła ten argument w dwadzieścia minut. Ostatecznie doszło do ugody. Marek podpisał zrzeczenie się wszelkich roszczeń do mieszkania ojca i zgodził się na rozliczenie majątkowe.
Nie patrzył mi w oczy, kiedy składał podpis. Ja patrzyłam. I po raz pierwszy od miesięcy nie czułam już gniewu.
Czułam tylko spokój, który przychodzi wtedy, gdy przestajesz się łudzić.
