Żona podarowała mi drogi zegarek na rocznicę, choć od dawna byliśmy sobie obcy. Godzinę później zadzwoniła, żeby zapytać, czy mi się podoba. Odpowiedziałem, że twój brat właśnie z nim wyjechał. Przez chwilę milczała, a potem wybuchła: co ty zrobiłeś?
Mam na imię Rafał. Mam pięćdziesiąt lat i czasem łapię się na tym, że we własnym domu poruszam się tak, żeby nikomu nie przeszkadzać. Brzmi głupio, wiem. Człowiek przez tyle lat płaci rachunki, robi zakupy, naprawia cieknący kran, pamięta o przeglądzie samochodu, a potem któregoś dnia orientuje się, że zanim przestawi fotel w salonie, odruchowo zastanawia się, czy żonie to nie będzie przeszkadzało.
Z Renatą jesteśmy małżeństwem od wielu lat. Kiedyś naprawdę wierzyłem, że będziemy jedną z tych par, które po sześćdziesiątce siedzą razem na tarasie, piją kawę i kłócą się najwyżej o to, kto zostawił otwarte okno. Na początku nawet tak to wyglądało. Mieliśmy swoje żarty, swoje miejsca, weekendowe wypady za miasto.
Potrafiliśmy godzinami rozmawiać o kompletnych głupotach. Potem jakoś się to rozmyło. Mieszkamy w domu na obrzeżach Wrocławia. Dom należy do Renaty.
Dostała go od rodziców i nigdy nie robiłem z tego problemu. Kiedy się wprowadzaliśmy, mówiła: Rafał, przecież to będzie nasz dom. I przez kilka pierwszych lat rzeczywiście tak myślałem. Później coraz częściej miałem wrażenie, że jestem tam trochę jak gość z wyjątkowo długim terminem pobytu.
Duża w tym zasługa Bożeny, matki Renaty. Bożena zawsze wie wszystko najlepiej. Jaki kolor powinny mieć ściany, gdzie powinien stać stół, co trzeba posadzić przy ogrodzeniu i dlaczego człowiek po pięćdziesiątce nie powinien już nosić takich butów jak ja. Kiedyś wróciłem z pracy i zobaczyłem, że w salonie nie ma mojego fotela.
Bożena nawet nie oderwała wzroku od katalogu. Fotel jest w garażu, bo tu źle wyglądał. Spojrzałem na Renatę, a ona tylko wzruszyła ramionami: mamo, przeszkadzał. Przecież możesz siedzieć na kanapie.
Fotel, w którym przez lata czytałem wieczorami, wylądował między kosiarką a starymi doniczkami. Jacek, młodszy brat Renaty, jest z kolei człowiekiem, który nigdy nie widział wyraźnej granicy między swoim a cudzym. Potrafi wejść bez zapowiedzi, rzucić klucze na komodę i od razu zajrzeć do lodówki. Kilka miesięcy temu wziął mój samochód, nawet nie zapytał.
Wyszedłem rano przed dom i zobaczyłem puste miejsce. Jacek, gdzie jest moje auto? U mnie. Jak to u ciebie?
No normalnie, musiałem coś załatwić, wieczorem oddam. Oddał, prawie z pustym bakiem. Kiedy powiedziałem o tym Renacie, westchnęła: Rafał, przecież to mój brat. Nie rób problemu z każdej rzeczy.
I chyba właśnie z takich rzeczy składało się nasze życie. Nie było jednego wielkiego dramatu. Były setki małych sytuacji, po których człowiek za każdym razem mówił sobie: dobra, nieważne. A potem mijały lata.
Dlaczego nie odszedłem? Sam sobie nieraz zadawałem to pytanie. Chyba dlatego, że człowiek przyzwyczaja się do własnego życia szybciej, niż chciałby przyznać. Po pięćdziesiątce perspektywa wynajęcia mieszkania, dzielenia książek, naczyń, rachunków i całej reszty brzmi już trochę inaczej niż wtedy, kiedy ma się trzydzieści lat.
Poza tym gdzieś we mnie ciągle siedziała pamięć o dawnej Renacie, tej, która kiedyś potrafiła zadzwonić w środku dnia tylko po to, żeby powiedzieć: kupiłam truskawki, wracaj wcześniej. Za kilka dni mieliśmy rocznicę ślubu. Od Renaty właściwie niczego się nie spodziewałem. Ostatnie lata wyglądały podobnie: krótkie „wszystkiego najlepszego”, czasem kawa na mieście, czasem nawet nic.
Mimo to postanowiłem coś przygotować. Parę dni wcześniej po pracy wszedłem do perfumerii w centrum. Wiedziałem, jakie perfumy Renata lubiła kiedyś najbardziej. Stałem przed półką z dziesięć minut, zanim upewniłem się, że pamiętam właściwy flakon.
Kupiłem. Nie były tanie, ale nie o cenę chodziło. Zamówiłem jeszcze bukiet i zarezerwowałem stolik na wieczór w niewielkiej restauracji we Wrocławiu. Bez wielkiego luksusu, po prostu dobre jedzenie i spokojne miejsce, gdzie można porozmawiać.
Pomyślałem, że może choć ten jeden wieczór spędzimy jak dawniej. Prezent schowałem na dnie szafy pod swetrami. W dniu rocznicy wstałem wcześniej niż Renata. Chciałem zrobić kawę, zanim pojedzie do pracy.
Szukając w sypialni ładowarki, zauważyłem na komodzie pudełko, którego wcześniej tam nie było. Ciemne, eleganckie, ciężkie. Już po samym opakowaniu było widać, że to nie jest coś kupionego przy okazji zakupów. Na wieczku zobaczyłem nazwę luksusowego salonu z zegarkami i wtedy pierwszy raz pomyślałem, że może jednak Renata też pamiętała o naszej rocznicy.
Renata jeszcze spała, kiedy wziąłem pudełko do ręki. Wiedziałem, że nie powinienem otwierać prezentu przed czasem. Normalny człowiek pewnie odłożyłby je na miejsce i udawał, że niczego nie zauważył. Ale po tylu latach, kiedy rocznica ślubu była u nas właściwie kolejnym dniem w kalendarzu, ciekawość wygrała.
Uniosłem wieczko. W środku leżał męski zegarek. Od razu było widać, że kosztował fortunę. Ciężka stalowa bransoleta, ciemna tarcza, wszystko dopracowane tak, że bałem się dotknąć szkła palcem.
Markę kojarzyłem. Nie znałem się szczególnie na zegarkach, ale Jacek tyle razy opowiadał przy stole o szwajcarskich modelach, że nawet ja nauczyłem się rozpoznawać niektóre nazwy. Usłyszałem za sobą ruch. Renata podniosła się na łóżku.
Rafał! Odwróciłem się z pudełkiem w rękach. Jej twarz zmieniła się natychmiast. Dziś, kiedy o tym myślę, wiem, że właśnie wtedy powinienem był coś zauważyć.
To nie było zaskoczenie kobiety, której mąż za wcześnie znalazł niespodziankę. Przez sekundę wyglądała raczej tak, jakby zobaczyła coś, czego absolutnie nie powinno tam być. Ale ja zobaczyłem tylko zegarek. Renata, to dla mnie?
Zapadła krótka cisza. Może sekunda, może dwie. Potem uśmiechnęła się: tak, to dla ciebie. I tyle wystarczyło.
Poczułem się jak idiota, bo nagle ścisnęło mnie w gardle. Dla mnie? No przecież powiedziałam. Ale po co takie drogie?
Rafał, mamy rocznicę. Przestań wszystko przeliczać. Powiedziała to łagodnie, bez tego zwykłego zniecierpliwienia, które słyszałem od niej prawie codziennie. Wzięła pudełko z moich rąk, wyjęła zegarek i podała mi go.
Przymierz teraz. Założyłem go na lewy nadgarstek. Był ciężki, chłodny. Bransoleta przesunęła się trochę za daleko.
Renata dotknęła palcem zapięcia: za luźny trochę. Trzeba będzie skrócić bransoletę. Nie przeszkadza mi. Rafał, przecież nie będziesz tak nosił.
Zawiozę go do salonu. Kiwnąłem głową. Nic w tych słowach nie wydało mi się dziwne. Wręcz przeciwnie, pomyślałem, że zadbała o wszystko.
Potem zrobiła coś, czego nie robiła od dawna. Podeszła bliżej i pocałowała mnie w policzek. Krótko, zwyczajnie. A jednak dla mnie to było więcej niż cały ten cholernie drogi prezent.
Poczekaj, powiedziała nagle i sięgnęła po telefon. Stań przy oknie, zrobię ci zdjęcie. Parsknąłem śmiechem: Renata, mam pięćdziesiąt lat, nie piętnaście. Oj, przestań, pokaż rękę.
Stanąłem przy oknie, trochę skrępowany. Zrobiła dwa zdjęcia. Patrzyłem na nią i sam nie wiedziałem, co się ze mną dzieje. Może to śmieszne, ale przez te kilka minut naprawdę poczułem się ważny.
Nie jak człowiek, który ma zrobić zakupy albo nie przeszkadzać Bożenie przy kolejnym przemeblowaniu. Jak mąż, jak ktoś, o kim żona pomyślała wcześniej, dla kogo wybrała prezent, na kim jej jeszcze zależy. I wtedy przypomniałem sobie o perfumach schowanych w szafie. Poczułem nawet lekkie zakłopotanie.
Jej zegarek kosztował pewnie kilka razy więcej niż mój prezent. Pomyślałem jednak, że wieczorem nie będziemy rozmawiać o cenach. Dam jej perfumy przy kolacji. Może zamówimy wino.
Może pierwszy raz od dawna usiądziemy naprzeciwko siebie bez Bożeny, bez Jacka, bez telefonów leżących między talerzami. Jacek wpadł do nas jeszcze przed południem, jak zwykle bez zapowiedzi. Usłyszałem tylko trzask drzwi wejściowych, potem jego głos z korytarza. Otworzył lodówkę, zajrzał do środka, jakby sprawdzał zawartość własnej spiżarni.
Macie coś do jedzenia? Dzień dobry też możesz powiedzieć. Dzień dobry, Rafał. Macie coś do jedzenia?
Wyciągnął ser, kawałek wędliny i zaczął robić sobie kanapkę. Wtedy spojrzał na moją rękę i zatrzymał się. Pokaż. Co mam pokazać?
Zegarek. Uśmiechnąłem się: Renata dała mi na rocznicę. Jacek podniósł brwi: Renata? Przez sekundę miał dziwną minę, jakby chciał coś powiedzieć, ale w ostatniej chwili zmienił zdanie.
Podszedł bliżej i złapał mnie lekko za nadgarstek. Dobry model. Obrócił moją rękę. Ile dała?
Nie pytałem. I dobrze, jeszcze byś zemdlał. Roześmiał się, ale coś w jego zachowaniu było inne niż zwykle. Za długo oglądał tarczę.
Potem spojrzał na mnie, jakby się nad czymś zastanawiał: daj tylko zobaczę, jak wyglądają na tobie. Zdjąłem zegarek, nie widziałem w tym niczego dziwnego. Jacek założył go na rękę i od razu zaczął obracać nadgarstek: o, u mnie lepiej siedzi. Widzisz?
Czyli dla mnie byłyby idealne. Spokojnie, nie ukradnę ci prezentu ślubnego. Dopił kawę, zerknął na telefon i nagle się poderwał: cholera, muszę lecieć. Dopiero kiedy był już przy drzwiach, zauważyłem, że zegarek nadal ma na ręce.
Jacek, zegarek. Odwrócił się: a dobra, oddam za chwilę. To zdejmij teraz. Rafał, jadę dosłownie na godzinę.
Chcę zobaczyć, jak się nosi. Nie panikuj, nic mu nie będzie. I zanim zdążyłem odpowiedzieć, zamknął drzwi. Stałem przez chwilę w korytarzu.
Normalnie pewnie bym się zdenerwował, ale po tylu latach z Jackiem człowiek przyzwyczajał się, że on najpierw bierze, a potem pyta. Pomyślałem tylko, że Renata nie będzie zachwycona. Nie wiedziałem jeszcze, jak bardzo. Telefon zadzwonił może kwadrans później.
Rafał, wszystko dobrze? Tak, a co? Nic, pytam. Chwilę rozmawialiśmy o byle czym: o tym, o której wróci, czy pamiętam o kolacji, czy odebrałem bukiet.
I wtedy zapytała: masz zegarek? Nie, zabrał go Jacek, chciał przymierzyć i pojechał w nim coś załatwić. Po drugiej stronie zapadła cisza. Jak to nie masz?
Jej głos zmienił się natychmiast. Co? Aż odsunąłem telefon od ucha. No co?
Dlaczego mu go dałeś? Ale jak mogłeś mu go dać? To nie było zwykłe zdenerwowanie. Ona naprawdę się przestraszyła.
Przecież to tylko Jacek, nie wyjechał z nim do Hiszpanii. Rafał, przecież trzeba skrócić bransoletę. Miałam go zawieźć do salonu. Zamilkłem.
To miało sens. Oczywiście, że miało. Tylko jej reakcja nie pasowała do tego wyjaśnienia. To zadzwonię do niego, niech przywiezie.
Nie, ja zadzwonię. Powiedziała to szybko. Za szybko. Dobrze, muszę kończyć.
I rozłączyła się. Wieczorem wróciła później niż zapowiadała. Zegarka nie miała ze sobą. Jacek oddał?
Tak. To gdzie jest? Zajmę się tym jutro. Zdjęła płaszcz i od razu poszła do kuchni.
Przypomniałem jej o restauracji: mamy stolik na dziesiątą. Westchnęła: Rafał, nie mam dziś siły. Ale rocznica. Wiem.
Przełóżmy to. Naprawdę jestem zmęczona. Nie chciałem zaczynać kłótni właśnie tego wieczoru. Bukiet stał już w wazonie.
Perfumy nadal leżały na dnie szafy, dokładnie tam, gdzie je schowałem. Siedziałem później sam przy stole i myślałem nie o odwołanej kolacji. Myślałem o jej głosie, kiedy powiedziałem, że Jacek zabrał zegarek. O tym jednym krótkim „co” i po raz pierwszy przyszło mi do głowy, że może w tym zegarku było coś, o czym ja nie wiedziałem.
Następnego ranka Renata zachowywała się tak, jakby poprzedniego dnia nic szczególnego się nie wydarzyło. Zapytałem w końcu: a zegarek? Podniosła wzrok: co zegarek? No mój.
Jacek ci oddał. Oddał. To gdzie jest? Wzięła łyk kawy: zawiozę go dzisiaj do salonu, trzeba skrócić bransoletę.
Powiedziała to spokojnie, tak spokojnie, że prawie poczułem się głupio z tym swoim wczorajszym niepokojem. Na tym skończyliśmy. Pomyślałem, że może rzeczywiście zrobiłem z niczego problem. Dopiero około południa dostałem od Renaty krótką wiadomość: zegarek już w salonie.
Odpisałem tylko „dobrze” i właściwie powinienem był zamknąć temat, tyle że coś we mnie już nie chciało się zamknąć. Nie chodziło nawet o sam zegarek, bardziej o wczorajszy ton jej głosu. O to, jak szybko powiedziała, że sama zadzwoni do Jacka. O to, że wieczorem nie chciała nawet jechać ze mną na kolację.
Niby drobiazgi, ale właśnie z drobiazgów człowiek potem układa sobie całe historie. Wieczorem wróciłem do domu wcześniej niż Renata. Położyłem klucze na komodzie i zobaczyłem jej telefon. Leżał obok torebki.
Renata była w łazience, słyszałem wodę. Nie ruszałem telefonu. Nigdy nie byłem typem faceta, który grzebie żonie w wiadomościach. Zresztą nie musiałem.
Ekran sam się podświetlił. Jedna wiadomość od kogoś zapisanego jako Paweł: „Nie martw się, poczekam tylko tyle”. Patrzyłem na ekran może dwie sekundy, zanim zgasł. Paweł.
Nie kojarzyłem żadnego Pawła, ale przecież to o niczym nie świadczyło. Renata znała mnóstwo ludzi. „Nie martw się, poczekam” mogło znaczyć wszystko: ktoś czekał na dokumenty, na odpowiedź, na spotkanie, na decyzję. Wtedy wyszła z łazienki.
Zobaczyła mnie przy komodzie, a jej wzrok od razu poleciał na telefon. Wzięła go do ręki. Dawno wróciłeś? Przed chwilą.
Odblokowała ekran i szybko coś przeczytała. Nie powiedziałem ani słowa. Nie zapytałem, kim jest Paweł. Jeszcze nie.
Ale później zaczęły mi wpadać w oczy rzeczy, których wcześniej chyba po prostu nie chciałem widzieć. Renata siedziała wieczorem na kanapie i kiedy dostała wiadomość, uśmiechnęła się pod nosem. Wszedłem do salonu, od razu wygasiła ekran. Co takiego?
Nic. To czemu się uśmiechasz? Bo coś śmiesznego przeczytałam. Później zadzwonił telefon.
Spojrzała na ekran, wstała i wyszła do korytarza. Przez uchylone drzwi słyszałem tylko pojedyncze słowa: nie teraz, potem ciszej, że nie. Wróciła po chwili. Kto dzwonił?
Z pracy. Normalna odpowiedź. Tylko dlaczego wyszła z pokoju? Następnego dnia sytuacja się powtórzyła.
Telefon, korytarz, krótka rozmowa. Wtedy pierwszy raz pomyślałem, że może nie chodzi o pracę. Wieczorem zadzwoniłem do Jacka. Odebrał po kilku sygnałach.
No, mam pytanie. Dawaj. Przez chwilę nie wiedziałem, jak to ująć, żeby nie zabrzmieć jak paranoik. Czemu Renata tak wczoraj zareagowała przez ten zegarek?
Po drugiej stronie zrobiło się cicho. Jak zareagowała? Nie udawaj, przecież wiesz. Rafał, nie wiem, o co ci chodzi.
Jak jej powiedziałem, że pojechałeś w nim, wpadła w panikę. Jacek prychnął: to zapytaj Renatę. Pytam ciebie. A ja ci mówię, że nie wiem.
Zamilkłem. On też. I właśnie ta cisza powiedziała mi więcej niż jego odpowiedź. Jacek, co ty?
Coś wiesz? Westchnął: Rafał, serio, nie szukaj problemu tam, gdzie go nie ma. I się rozłączył. Gdyby naprawdę nic nie wiedział, powiedziałby po prostu „nie wiem” bez tej całej ostrożności, bez zmiany tonu, bez uciekania od rozmowy.
Minęły dwa dni, a zegarka nadal nie było. Pierwszego dnia jeszcze o nic nie pytałem. Drugiego dnia rano przy śniadaniu zapytałem, kiedy będą gotowe. Renata podniosła wzrok znad telefonu: co?
Zegarek. Westchnęła: Rafał, jak będzie gotowy, to ci powiem. Pytam tylko, a ja ci odpowiadam. Ton miała taki, jakbym od pół godziny wiercił jej dziurę w brzuchu.
A przecież zapytałem raz. Renata, sama mi go dałaś. No i nic. Myślałem, że będziesz wiedziała, kiedy go odbierzesz.
Zadzwonią z salonu. Wstała od stołu, zabrała kubek i włożyła go do zmywarki. Rozmowa była skończona. Tylko że dla mnie właśnie wtedy zaczęła się naprawdę, bo coś mi się nie zgadzało.
Jeszcze kilka dni wcześniej zrobiła mi zdjęcia z tym zegarkiem, poprawiała mi bransoletę, mówiła, że trzeba wszystko dobrze dopasować, a teraz na samo pytanie reagowała tak, jakby chodziło o rachunek za gaz. Tego samego dnia wróciła później niż zwykle. Napisała tylko: „Mam jeszcze trochę pracy”. Wróciła dopiero wieczorem, weszła do domu z telefonem w ręku i uśmiechała się do ekranu.
Cześć. Drgnęła lekko. Cześć. Ekran od razu zgasł.
Długo pracowałaś. Mówiłam ci. Zdjęła buty i przeszła obok mnie. Po chwili jej telefon znowu się podświetlił.
Nie próbowałem zaglądać. Naprawdę nie próbowałem. Ale imię zobaczyłem. Paweł.
To samo co wcześniej. Renata złapała telefon tak szybko, jakby leżał na nim gorący węgiel. Wtedy coś we mnie pierwszy raz naprawdę drgnęło. Tamtej nocy długo nie mogłem zasnąć.
Leżałem obok niej i patrzyłem w ciemność. W głowie wracało jedno imię. Paweł. Próbowałem sam siebie uspokajać.
Nie miałem przecież nic: jedną wiadomość, kilka późnych powrotów, telefon obracany ekranem do dołu. To wszystko mogło mieć normalne wyjaśnienie. Tylko Jacek, jego zachowanie nie pasowało. To, jak spojrzał na zegarek, to, jak specjalnie z nim wyjechał, i przede wszystkim to, jak potem nie chciał ze mną rozmawiać.
Następnego dnia po pracy pojechałem do niego. Nie dzwoniłem wcześniej. Otworzył drzwi w dresie, wyraźnie zdziwiony. Rafał, co ty tutaj robisz?
Możemy pogadać? Wpuścił mnie do środka. Nie chciałem kawy ani żadnych wstępów. Stanąłem w salonie i powiedziałem: Jacek, Renata kogoś ma?
Znieruchomiał. I już samo to wystarczyło, żeby serce zaczęło mi walić. Co ty gadasz? Skąd ci to przyszło do głowy?
Nieważne. Powiedz mi tylko, tak czy nie. Patrzył na mnie długo. Potem odwrócił wzrok i wtedy właściwie już znałem odpowiedź.
Jacek przetarł dłonią twarz: nie chcę się w to mieszać. Już się wmieszałeś. To nie jest takie proste. Dla mnie jest proste.
Moja żona, moje małżeństwo. Jedno pytanie. Milczał. Poczułem, jak robi mi się zimno.
Czyli mam rację. Nie powiedziałem tego. Nie musisz. Jacek przeszedł kilka kroków po pokoju.
W końcu zatrzymał się przy oknie: jutro około siedemnastej trzydzieści pojedź na Partynice. Patrzyłem na niego: po co? Sam zobaczysz. Co zobaczę?
Nie odpowiedział. Spojrzał na mnie w końcu, bez tej swojej pewności siebie, bez żartów: nie chcę ci tego mówić za nią. To zdanie wystarczyło. Wyszedłem.
W samochodzie siedziałem jeszcze kilka minut z rękami opartymi o kierownicę. Do tej pory miałem tylko podejrzenia. Teraz po raz pierwszy naprawdę bałem się tego, co zobaczę następnego wieczoru. Następnego dnia od rana chodziłem jak struty.
W pracy niby robiłem swoje, odpowiadałem ludziom, podpisywałem dokumenty, nawet żartowałem z jednym kolegą przy kawie, ale tak naprawdę cały czas miałem w głowie jedno zdanie Jacka. Im bliżej było wieczora, tym bardziej miałem ochotę w ogóle tam nie jechać. Człowiek czasem woli mieć podejrzenia niż pewność. Podejrzenie można jeszcze jakoś zagłuszyć, powiedzieć sobie, że przesadzasz, że wszystko ma jakieś normalne wyjaśnienie.
Pewność już niczego nie zostawia. Po pracy nie wróciłem od razu do domu. Pojechałem w stronę Partynic i byłem na miejscu dużo wcześniej. Jacek podał mi konkretną restaurację przy większym parkingu niedaleko terenów zielonych.
Nie stanąłem przed samym wejściem. Pojechałem kawałek dalej, na boczną część parkingu, między kilka innych samochodów. Z miejsca, które wybrałem, widziałem wjazd, fragment chodnika i wejście do restauracji, ale sam nie rzucałem się w oczy. Wyłączyłem silnik i czekałem.
Najgorsze było właśnie czekanie. Patrzyłem na ludzi, którzy przyjeżdżali, wysiadali, zamykali auta, szli na kolację. Pary, rodziny, normalne życie. Ja siedziałem w samochodzie jak ktoś, kto śledzi własną żonę.
Kilka minut po szóstej przyjechał mężczyzna. Ciemny samochód, nic szczególnego. Wysiadł, rozejrzał się, ale nie wszedł do środka. Mógł mieć trochę ponad pięćdziesiąt lat.
Dobrze ubrany, spokojny, bez żadnego pośpiechu. Spojrzał na telefon, potem znowu na parking. Nie wiedziałem, czy to on. Mogłem przecież patrzeć na przypadkowego człowieka.
Mężczyzna nadal czekał, chodził powoli wzdłuż chodnika. Co jakiś czas spoglądał na ekran telefonu. I wtedy zobaczyłem samochód Renaty. Serce uderzyło mi tak mocno, że poczułem to w gardle.
Wjechała na parking i stanęła bliżej restauracji. Nie widziała mnie. Przez moment siedziała jeszcze w aucie, potem wysiadła. Mężczyzna od razu się wyprostował.
Nie musiał machać ani dzwonić. Po prostu ruszył w jej stronę, a ona prosto do niego. Patrzyłem. Chyba jeszcze wtedy miałem w sobie jakąś idiotyczną nadzieję, że podadzą sobie ręce, że wyciągnie jakieś dokumenty, że zobaczę zwykłe służbowe spotkanie.
Nic takiego się nie wydarzyło. Renata zatrzymała się przed nim bardzo blisko. Powiedział coś, nie słyszałem. Ona uśmiechnęła się.
Nie tym uśmiechem, którym człowiek wita klienta. Znałem ten uśmiech. Kiedyś uśmiechała się tak do mnie. Mężczyzna dotknął jej lekko ramienia.
Renata nawet nie drgnęła. Zaczęli iść w stronę restauracji, ale po kilku krokach skręcili wzdłuż chodnika. Szli powoli, rozmawiali. W pewnym momencie on położył dłoń na jej plecach, mniej więcej na wysokości talii.
Nie na sekundę, żeby ją przepuścić. Po prostu tak ją dotknął swobodnie, jak ktoś, kto robił to już wcześniej. Renata odwróciła głowę w jego stronę, coś powiedziała i zaraz potem wsunęła rękę pod jego ramię. Poczułem, jak robi mi się gorąco.
Siedziałem nieruchomo. Mogłem wysiąść. Mogłem podejść. Mogłem powiedzieć: Renata, co ty robisz?
Nie zrobiłem nic. Patrzyłem dalej. Zatrzymali się przy ścieżce. Rozmawiali bardzo blisko siebie.
On nachylił się do niej. Nie pocałowali się. Właściwie nie musieli. To, co widziałem, wystarczyło.
I wtedy przypomniało mi się tamto zdanie z telefonu: „Nie martw się, poczekam”. Czekał na nią dosłownie. Nagle ta wiadomość przestała być niewinnym zdaniem, które można było sobie tłumaczyć na dziesięć sposobów. Nie wiedziałem jeszcze, jak ten mężczyzna się nazywa.
Nie wiedziałem, od kiedy to trwa. Nie wiedziałem, czy zegarek miał z nim cokolwiek wspólnego. Ale wiedziałem już jedno. Renata mnie okłamywała.
Patrzyłem jeszcze chwilę. Potem uruchomiłem silnik. Nie chciałem widzieć więcej. Wyjechałem z parkingu powoli, żeby nie zwrócić na siebie uwagi.
W lusterku widziałem jeszcze przez moment Renatę stojącą obok tamtego mężczyzny. Potem zniknęli mi z oczu. Jechałem do domu przez Wrocław i pierwszy raz od wielu lat nie zastanawiałem się, co Renata powie. Zastanawiałem się tylko, ile razy wcześniej patrzyłem na nią i nie widziałem tego, co miałem dokładnie przed sobą.
W domu było cicho, za cicho. Wszedłem, rzuciłem klucze na komodę i przez kilka sekund po prostu stałem w przedpokoju. Jeszcze rano ten dom był dla mnie czymś stałym. Może nie ciepłym, może nie takim, jakiego chciałem, ale jednak stałym.
Teraz wszystko wyglądało tak samo, a ja miałem wrażenie, że wróciłem do obcego miejsca. Nie zapalałem dużego światła. Usiadłem w salonie i czekałem. Telefon leżał na stole, ale ani razu nie wziąłem go do ręki.
Nie chciałem dzwonić do Jacka, nie chciałem pisać do Renaty. Chciałem tylko zobaczyć, z jaką twarzą wejdzie do domu. Przyjechała późno. Usłyszałem samochód na podjeździe, potem drzwi, kroki.
Weszła do salonu i zatrzymała się, kiedy mnie zobaczyła. Nie śpisz? Nie. Zdjęła płaszcz, położyła torebkę na krześle.
Coś się stało? Patrzyłem na nią przez chwilę. Byłem dzisiaj na Partynicach. Znieruchomiała.
To trwało sekundę. Potem natychmiast spróbowała wrócić do normalnego tonu: na Partynicach? Tak. Po co?
Wiesz po co. Zmarszczyła brwi: Rafał, naprawdę nie wiem, o czym mówisz. Poczułem coś dziwnego. Nie złość, raczej zmęczenie.
Widziałem cię z nim. Jej twarz zrobiła się blada. Odwróciła wzrok. Z kim?
Prawie się zaśmiałem. Naprawdę chcesz teraz w to iść? Kim on jest? Renata podeszła do stołu, ale nie usiadła.
Znajomy. Jaki znajomy? Znamy się od jakiegoś czasu. To widziałem.
Spojrzała na mnie ostro: co to ma znaczyć? Znajomy nie dotyka się w ten sposób. Zapadła cisza. Renata skrzyżowała ręce: Rafał, widziałeś kawałek sytuacji i już sobie dopowiadasz resztę.
Co sobie dopowiadam? Nie wiem. Ty mi powiedz. Wstałem.
Nie po to, żeby do niej podejść. Po prostu nie mogłem już siedzieć. Dopowiadam sobie, że facet, który czeka na moją żonę wieczorem, obejmuje ją w pasie, a ona bierze go pod rękę, nie jest zwykłym znajomym. Nie obejmował mnie.
Renata odwróciła głowę: to nie wygląda tak, jak myślisz. A jak wygląda? To skomplikowane. Nie, to akurat wygląda bardzo prosto.
Zacisnęła usta: nie rób teraz sceny. To zdanie uderzyło mnie mocniej niż powinno. Nie podniosłem głosu. Sam byłem tym zaskoczony.
Przez całe życie bałem się takich rozmów. Wyobrażałem sobie krzyk, trzaskanie drzwiami i oskarżenia. A teraz czułem tylko chłód. Powiedz mi, kim on jest.
Mówiłam, znajomy. I tak się spotykacie? Czasem. Od kiedy?
Rafał, przesadzasz. Od kiedy? Westchnęła: nie będę z tobą rozmawiać, jeśli będziesz mnie przesłuchiwał. To nie przesłuchanie.
Właśnie, że tak. Chcę wiedzieć, czy moja żona ma kogoś. Renata zamknęła oczy na moment. Potem powiedziała: Paweł nie ma z tym nic wspólnego.
Zamarłem. Paweł. Otworzyła oczy i od razu zobaczyłem, że zrozumiała, co zrobiła. Czyli to Paweł.
Milczała. Ten sam Paweł, który do ciebie pisze? Rafał. „Nie martw się, poczekam”.
Jej twarz zmieniła się jeszcze bardziej. Czytałeś moje wiadomości? Nie musiałem. Telefon leżał na komodzie.
To jest chore. Nie zmieniaj tematu. Ty mnie śledzisz, patrzysz w telefon. Nie śledziłem cię.
To skąd wiedziałeś, gdzie będę? Nie odpowiedziałem. Nie zamierzałem wciągać w to Jacka. Nie wtedy.
Od jak dawna? Renata usiadła w końcu na krześle. Nagle wyglądała na zmęczoną. Rafał, nie róbmy tego teraz.
Od jak dawna? To nie zaczęło się tak, jak myślisz. Nie pytałem, jak się zaczęło. Zacisnęła dłonie: kilka miesięcy.
Poczułem, jak coś we mnie opada. Nie pęka, właśnie opada. Jakby przez te kilka słów zniknęło napięcie, które nosiłem od paru dni. Kilka miesięcy.
Tak. Spotykacie się? Tak. Jesteście razem?
Nie wiem. Zaśmiałem się cicho. Nie wiesz? To naprawdę nie jest takie proste.
Dla mnie zaczyna być. Renata spuściła wzrok i wtedy coś nagle wróciło mi do głowy. Nie Partynice, nie Paweł, nie telefon. Zegarek.
Jej panika. Jacek. Salon. Bransoleta.
Spojrzałem na nią: a zegarek? Podniosła głowę i po jej twarzy od razu zobaczyłem, że właśnie trafiłem tam, gdzie nie chciała, żebym trafił. Renata zesztywniała. Naprawdę było to widać.
Co zegarek? Ten, który podobno dostałem na rocznicę. Odwróciła wzrok: przecież mówiłam ci, był za luźny. Nie pytam o bransoletę.
Milczała. Pytam, dlaczego wpadłaś wtedy w taką panikę, kiedy Jacek go zabrał. Nie wpadłam w żadną panikę. Byłam zdenerwowana.
Dlaczego? Bo to drogi zegarek. Jacek bierze rzeczy bez pytania. Sam dobrze wiesz.
To prawda. Podszedłem kawałek bliżej, ale nadal zostawiłem między nami dystans. Tylko że ty nie byłaś zła na Jacka. Ty byłaś przerażona tym, że zegarek jest u niego.
Wymyślasz. Nie. I jeszcze jedno. Od tamtego dnia pytam o ten zegarek, a ty za każdym razem reagujesz tak, jakbyś chciała, żebym o nim zapomniał.
Bo mnie męczysz. Własnym prezentem. Nie odpowiedziała. Patrzyłem na nią i nagle poczułem, że odpowiedź już właściwie znam, tylko nie chciałem jej jeszcze wypowiedzieć.
Nie był dla mnie, prawda? Renata spuściła oczy. Dla Pawła. Podniosła głowę.
Przez kilka sekund patrzyła mi prosto w oczy. Potem powiedziała bardzo cicho: tak. Nie wiem, czego się spodziewałem. Może, że zaboli bardziej, może, że się wścieknę.
A ja tylko stałem i patrzyłem na nią. Czyli ten zegarek miał być dla niego. Na co? Na urodziny.
Parsknąłem krótkim, pustym śmiechem. Rafał, poczekaj. Uniosłem rękę. Musiałem to sobie poukładać.
Kupiłaś mu zegarek. Tak. Przyniosłaś go do domu. Chciałam go schować, ale ty go znalazłeś.
Tak. I zapytałem, czy jest dla mnie. Renata nic nie powiedziała. Pamiętasz?
Pamiętam. „To dla mnie? ” Zacisnęła usta. A ty odpowiedziałaś: „Tak, to dla ciebie”.
Spanikowałam. Spanikowałaś. Nie wiedziałam, co powiedzieć. Mogłaś powiedzieć prawdę.
Nie mogłam. Usiadłem z powrotem. Nagle przypomniałem sobie wszystko z tamtego poranka. Jak podała mi pudełko, jak kazała przymierzyć, jak poprawiała bransoletę, jak zrobiła mi zdjęcie, jak mnie pocałowała.
Boże, a potem chciałaś go ode mnie zabrać. Renata milczała. Ta bransoleta była za luźna, ale to nie dlatego chciałaś go zabrać. Co chciałaś zrobić?
Powiedzieć ci, że trzeba go dopasować, a potem… nie wiem. Chciałaś go odzyskać, żeby dać Pawłowi. Tak. Wtedy przypomniałem sobie Jacka, jego spojrzenie, kiedy zobaczył zegarek na mojej ręce.
To, jak od razu chciał go przymierzyć, jak uparł się, że pojedzie w nim na chwilę. Jacek wiedział. Renata skinęła głową. O Pawle.
Tak. I dlatego zabrał zegarek. Zacisnęła szczękę: tak, specjalnie. Nagle wszystko zaczęło pasować.
Jacek nie zabrał zegarka dlatego, że mu się spodobał. Zabrał go, żeby Renata nie mogła zrobić tego, co planowała. Chciał cię powstrzymać. Tak.
I dlatego wtedy tak się wydarłaś przez telefon. Byłam wściekła, bo popsuł ci plan. Nie odpowiedziała. Nie musiała.
Co było potem? Zadzwoniłam do niego i spotkaliśmy się. Oddał mi zegarek. A mnie powiedziałaś, że jest w salonie.
Tak. Czyli przez te wszystkie dni nie był w żadnym salonie. Nie. Gdzie jest?
U mnie. To zdanie było niemal śmieszne. Mój prezent, który nigdy nie był mój, schowany przez moją żonę, bo miał trafić do innego faceta. Przetarłem dłonią twarz.
Niesamowite. Rafał, nie. Jeszcze nic nie mów. Bo wtedy dopiero zaczynało do mnie docierać, że ten zegarek nie był największym kłamstwem.
Największym kłamstwem było to, co pozwoliła mi poczuć, kiedy miałem go na ręce. Przez chwilę żadne z nas się nie odzywało. Renata siedziała przy stole. Ja stałem naprzeciwko niej i miałem wrażenie, że wszystko, co jeszcze kilka dni temu było niejasne, nagle zrobiło się boleśnie proste.
Nie chodziło już o Pawła. Nie tylko. Nie chodziło nawet o sam zegarek. Chodziło o tamten poranek, o to, co wtedy poczułem.
Wiesz, co jest w tym najgorsze? Renata spojrzała na mnie. Proszę, posłuchaj. Zamilkła.
Przez kilka godzin byłem szczęśliwy. Powiedziałem to spokojnie, ale gardło miałem ściśnięte. Naprawdę szczęśliwy, jak idiota. Renata odwróciła wzrok.
Myślałem, że sobie o mnie przypomniałaś. Że po tylu latach pomyślałaś: to jest mój mąż, chcę mu zrobić coś wyjątkowego. Wiem. Spanikowałaś.
Ale kiedy dałaś mi ten zegarek, mogłaś powiedzieć cokolwiek. Mogłaś wymyślić, że jest dla klienta, dla Jacka, że ktoś ci go zostawił. Bałam się, że zaczniesz pytać. Więc uznałaś, że łatwiej będzie zrobić ze mnie męża roku na kilka godzin?
To nie było tak. Właśnie, że było. Rafał, ja naprawdę nie planowałam cię upokorzyć. A jednak to zrobiłaś.
Zapadła cisza. W głowie znowu zobaczyłem siebie przed lustrem z zegarkiem na ręce, zadowolonego, prawie wzruszonego. Przypomniałem sobie, jak Renata kazała mi stanąć przy oknie i zrobiła zdjęcie. Po co zrobiłaś mi zdjęcie?
Spojrzała na mnie zaskoczona. Nie wiem. Chciałam, żeby to wyglądało normalnie. To zabolało bardziej, niż się spodziewałem.
Czyli nawet to było na pokaz. Nie na pokaz. To po co? Nie odpowiedziała.
Już nie musiała. Oparłem się o krzesło. Ja też miałem dla ciebie prezent. Renata podniosła głowę.
Perfumy. Te, które kiedyś lubiłaś. Zarezerwowałem też stolik. Chciałem ci je dać przy kolacji.
Jej twarz na chwilę zmiękła. Nie mówię tego po to, żebyś miała wyrzuty sumienia. Chociaż może powinnaś. Odwróciła wzrok.
Chciałem po prostu spędzić z tobą wieczór. Nic wielkiego. Kolacja, trochę spokoju. Myślałem, że może jeszcze potrafimy.
Renata milczała. A ty w tym samym czasie kombinowałaś, jak zabrać ode mnie prezent dla niego. Wiem, jak to brzmi. Nie, chyba właśnie nie wiesz.
Wstałem. Przeszedłem kilka kroków po salonie. Gdzie jest teraz ten zegarek? Mam go.
Dobrze. Chcesz go? Odwróciłem się do niej. Nie.
Zrób z nim, co chcesz. Oddaj, sprzedaj, daj Pawłowi. Naprawdę mnie to już nie obchodzi. Nie dam mu go.
To też mnie nie obchodzi. Renata patrzyła na mnie, jakby pierwszy raz tego wieczoru naprawdę zaczynała rozumieć, że nie zamierzam walczyć o zegarek. Ani o nią. Co teraz?
Zapytała cicho. To było chyba pierwsze szczere pytanie, jakie mi tego dnia zadała. Usiadłem z powrotem. Jutro zacznę szukać mieszkania.
Jej twarz się zmieniła. Chcesz się wyprowadzić? Tak. Rafał, nie podejmuj takich decyzji teraz.
Właśnie teraz pierwszy raz od dawna podejmuję jakąś decyzję sam. Możemy porozmawiać za kilka dni. Rozmawiamy teraz. Możemy coś z tym zrobić?
Spojrzałem na nią. Z czym? Nie odpowiedziała. Z Pawłem.
Z nami. Zaśmiałem się cicho. Nieszyderczo. Raczej ze zmęczenia.
Renata, ja od lat próbuję coś zrobić z nami. Nie możesz wszystkiego zrzucać na mnie. Nie zrzucam. Pokręciłem głową.
Ja też zawaliłem. Za długo milczałem. Za długo pozwalałem, żeby każdy w tym domu decydował za mnie. Ty, Bożena, Jacek.
Ja tylko przytakiwałem. Czyli odchodzisz przez niego? Nie. To przez co?
Pomyślałem chwilę. Przez nas. Paweł tylko sprawił, że wreszcie przestałem udawać, że jeszcze jakieś „nas” istnieje. To były słowa, których wcześniej nie planowałem, ale kiedy je powiedziałem, poczułem ulgę.
Poszedłem na górę. Otworzyłem szafę. Na samym dole, pod swetrami, leżało pudełko z perfumami. Wyjąłem je.
Przez chwilę trzymałem w rękach. Jeszcze kilka dni wcześniej wyobrażałem sobie, jak Renata je otwiera przy kolacji. Teraz nawet nie chciałem jej ich dawać. Włożyłem pudełko do swojej torby.
Nie na złość. Po prostu nie było już dla kogo. Kiedy zszedłem na dół, Renata nadal siedziała przy stole. Nie powiedziałem nic więcej.
Tamtego wieczoru zrozumiałem jedną rzecz. Nie straciłem zegarka. Nigdy nie był mój. Straciłem tylko złudzenie, że tamtego poranka ktoś naprawdę wybrał mnie.
I pierwszy raz od wielu lat nie zamierzałem czekać, aż zrobi to ktoś inny. Tym razem sam wybrałem siebie.
